Toolkit Introductie Gedragsverandering

Verken de stadia van sociale gedragsverandering met de tool. 

Tool

Een strategische aanpak om beweging te brengen in gedrag en de houding binnen gemeenschappen, dat is wat social behaviour change communication biedt. De focus ligt op positieve verandering door middel van gerichte communicatie en komt oorspronkelijk uit de gezondheidszorg. 

De aanpak combineert psychologie, sociologie en communicatietheorie om duurzame sociale impact te realiseren. Wij trekken SBCC uit de hoek van de gezondheidszorg omdat het waardevol kan zijn in andere sectoren. 

Wanneer het aankomt op een bepaalde verandering in iemands overtuigingen of gedrag zijn er altijd vijf stappen om te identificeren. Deze tool neemt je mee in deze vijf stappen en hoe je ze leert herkennen en toepassen. 

Watch

De essentie van Social Behaviour Change Communication uitgelegd door The Health Communication Capacity Collaborative. Het veld van gezondheidszorg zet SBCC al langere tijd in in de strijd tegen malaria, HIV, Ebola, kindersterfte. Het wordt ingezet om de opkomst voor vaccinaties te verhogen, gezonde leefstijl te stimuleren, contact met artsen te verbeteren. Tijd om deze methodiek toe te passen in andere sectoren die ook van grote invloed zijn op onze toekomst. 

Inhoud van de toolkit

Deze toolkit helpt je sociale gedragsverandering en de vijf veranderfases begrijpen en in kaart brengen. De kit bestaat uit een tool waarmee je aan de slag kan en een selectie van artikelen, video’s en bronnen ter inspiratie.

Kom je er niet uit? In 30 minuten help ik je verder. Gratis en vrijblijvend!
Bekijk nu onze pakketten.

Sluit je aan bij Generatie T!

Pakketten Vanaf
0.-
Deel Deze Toolkit

Food for thought

Gedragen systemen zich zoals mensen? 

Wat hebben het negeren van een doktersadvies en systeemverandering met elkaar te maken? In deze toolkit gaan we het niet hebben over het braaf volgen van adviezen, maar over het begrijpen van gedragsbeïnvloeding. Of je nu mensen wilt overtuigen om iets te doen, bewustzijn wilt creëren, samenwerking wil bevorderen of iets wilt verkopen, het begrijpen van gedrag is essentieel. In deze toolkit maak je kennis met de methode van social behaviour change communication, wat je hierbij kan helpen. 

Je moet kiezen, welke uitspraak heb je wel eens gedaan? “Een betere wereld begint bij jezelf!” of “Het is de schuld van het systeem”

Grote kans dat je beide uitspraken meer dan eens gehoord of zelf wel eens gebruikt hebt. Hoe risicovol is het om een van de twee als waarheid te verkondigen? 

In een wereld waar systemen de basis vormen waarin we leven, werken en spelen, vindt een uitwisseling plaats tussen onze individuele invloed en het collectieve gedrag dat deze systemen vormgeeft. Het risico van systeemdenken (“alles is een systeem en het maakt niet uit wat we als individu doen”) is dat we het buiten onszelf plaatsen, als een groter geheel waar we slechts een klein onderdeel van zijn en geen invloed op hebben. Maar tegelijkertijd schuilt er gevaar in het volledig toeschrijven van systeemgedrag aan ons eigen handelen, wat kan leiden tot immense druk op individuen (“een betere wereld begint bij jezelf en je draagt niet bij zolang je vlees blijft eten en het vliegtuig pakt”)..

Volgens ons zijn de twee afhankelijk van elkaar. Systemen komen voort uit de interacties tussen mensen. Als mensen geven we betekenis aan de wereld om ons heen. We bedenken dat daar bepaald gedrag bij hoort. Met dit (groeps)gedrag stellen we een norm vast die ons gedrag stuurt. Een verhaal waarmee we onszelf vertellen dat het gaat zoals het hoort en zelfs afspreken wat er gebeurt als je je er niet aan houdt. 

Het kan gebeuren, en dat zien we ook om ons heen, dat deze norm niet tot positieve uitkomsten leidt voor iedereen binnen de groep, binnen het ecosysteem. Bijvoorbeeld een bedrijf dat meer diversiteit onder werknemers wil aantrekken, maar nog geen inclusieve organisatiecultuur heeft. Of bijvoorbeeld beleid dat armoede en financiële ongelijkheid moet tegengaan, maar hierin niet lijkt aan te sluiten op de mensen die daadwerkelijk negatieve gevolgen ondervinden van de financiële ongelijkheid. Als deze roep steeds luider wordt kan de behoefte ontstaan om het systeem te beïnvloeden tot een andere werkwijze. 

Het beïnvloeden van systemen vereist dat grote groepen mensen hun gedrag aanpassen, waardoor normen van systemen evolueren. Het systeem is er voor de mens, niet andersom. Wanneer de roep luider wordt ontstaat er frictie en wrijving en dat kan tot ongemakkelijkheid leiden. Tegelijkertijd ontstaat de mogelijkheid tot verandering. 

Welkom in de tussentijd, de periode waarin we vertrokken zijn uit het oude systeem en de nieuwe afspraken nog niet gevormd zijn.

Daar komt het individu weer om de hoek kijken – die enkele gekke mier, de pionier of de eerste volger. Veranderingen in het gedrag van een individu die ook weet hoe anderen hierin mee te nemen, kan leiden tot veranderingen in groepsgedrag. Hiermee kan de groep een norm aanpassen en zo een transitie mogelijk maken naar een nieuwe norm en vorm om samen te leven, werken en te spelen. 

Dit is volgens ons het omslagpunt! Het individu, en soms meerdere individuen samen, die het gedrag van anderen om hen heen kunnen beïnvloeden. Die anderen? Dat kunnen collega’s zijn, bondgenoten, leidinggevenden, partners. Het momentum om te groeien van lonely wolf naar wolf pack.  

Als lonely wolf kun je de absolute expert zijn in je werkveld op het gebied van energietransitie, duurzaamheid, participatie, impactmetingen, maar zonder de know-how hoe het gedrag van anderen te beïnvloeden zal de impact van je kennis van korte duur zijn. Dan ben je de fysiotherapeut met goede bedoelingen en adviezen, die op de volgende afspraak weer te horen krijgt dat je cliënt de oefeningen niet heeft gedaan die wel tot herstel leiden. 

Die know-how vinden wij terug in de methode van Social Behaviour Change Communication (SBCC). Deze methode leert je begrijpen in welke fase van bereidheid je omstanders zitten wiens gedrag jij wilt veranderen en beïnvloeden. Ervaren zij überhaupt wel dat er een probleem is? Zijn ze bereid mee te denken, maar ook erg zoeken in hoe en wat? Of zijn ze al grotendeels aan boord en bereid om anderen te betrekken?  

Wanneer het aankomt op een bepaalde verandering in iemands overtuigingen of gedrag zijn er altijd vijf stappen om te identificeren. Deze tool neemt je mee in deze vijf stappen waarmee je jezelf leert te herkennen in welke stap jouw doelgroep zit. Zo kun je gedrag beter plaatsen en herkennen om vervolgens (met de volgende toolkit) een interventie te ontwikkelen die voor verandering gaat zorgen. 


Follow

Een nieuwe of andere norm zetten doen we niet alleen, dat komt voort uit collectief gedrag van een groep of gemeenschap.

Welke groep of gemeenschap moet dit dan zijn? Binnen je eigen sector zijn er misschien al tal van partners en spelers, laat staan als we naar andere sectoren gaan kijken.

Impact Economy Foundation gaat de uitdaging aan in de Infra sector met een zogenoemde sectorsamenwerking. De handtekeningen zijn gezet in december 2023, nu wordt het tijd om te volgen hoe ze dit aanpakken en wat ze neer gaan zetten.

Lees hier meer over ontwikkelingen van Coalitie Sturen op Brede Welvaart. 

Read

Wat kenmerkt de mensen in trede 4 van Social Behaviour Change Communication? (Check de tool voor meer uitleg) Dat zij ‘het echt anders willen doen en gaan proberen’. Een van de plekken waar je het echt anders kan gaan doen: Je carriere. Denk je dat je aan 80.000 uur genoeg zou hebben voor het maken van impact? Het boek Duurzame Ambitie verkent de manieren waarop je de 80.000 uur die je gemiddeld aan je carriere besteedt in kunt zetten om meer impact te maken.

Lees hier meer over het boek Duurzame Ambitie van Marnix Kluiters en Mark Siegenbeek van Heukelom.